Adli yardım
Bu sayfada
Adli yardım, mali durumu yargılama harç ve giderlerini karşılamaya yetmeyen kişilerin, haklarını mahkemede aramaktan mahrum kalmaması için tanınan bir imkândır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334 ile 340. maddeleri arasında düzenlenir. Adli yardım kabul edilirse kişi harç ve gider avansı ödemeden dava açabilir ve gerekirse baro tarafından ücretsiz avukat görevlendirilir.
Kimler adli yardımdan yararlanabilir?
Kanun iki şart arar. Birincisi, kişinin kendisini ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan yargılama giderlerini kısmen ya da tamamen ödeyecek durumda olmaması. İkincisi, talebinde haklı olduğu konusunda açıkça dayanaktan yoksun olmaması. Yani adli yardım, açıkça haksız bir dava için verilmez. Türk vatandaşlarının yanı sıra karşılıklılık şartıyla yabancılar ve belirli şartları taşıyan dernek ve vakıflar da adli yardımdan yararlanabilir.
Adli yardım neleri kapsar?
- Yargılama harç ve giderlerinden geçici olarak muafiyet.
- Teminat gösterme yükümlülüğünden muafiyet.
- Gerekirse ücreti devlet tarafından karşılanmak üzere avukat görevlendirilmesi.
- Tebligat ve diğer zorunlu masrafların devlet tarafından ödenmesi.
Muafiyet geçicidir. Dava sonunda adli yardımdan yararlanan taraf haklı çıkarsa giderler karşı taraftan tahsil edilir. Haksız çıkarsa ve mali durumu düzelmişse mahkeme, giderlerin ödenmesine karar verebilir.
Başvuru nasıl yapılır?
Adli yardım talebi davanın açıldığı ya da açılacağı mahkemeye yapılır. Talep dava dilekçesiyle birlikte ya da ayrı bir dilekçeyle sunulabilir. Dilekçede mali durumu gösteren belgeler eklenir: gelir durumunu gösteren belgeler, varsa sosyal yardım aldığını gösteren yazılar, muhtarlıktan alınan belgeler ve benzeri kanıtlar. Mahkeme talebi dosya üzerinden inceler ve karar verir. Talebin reddi hâlinde bu karara itiraz edilebilir.
Dava açmadan önce ücretsiz avukat desteği almak isteyenler doğrudan bulundukları ildeki baronun adli yardım bürosuna başvurabilir. Barolar, mali durumu yetersiz kişilere avukat görevlendirir. Başvuru sırasında gelir durumunu gösteren belgeler istenir.
Ceza davaları: Ceza yargılamasında şüpheli ve sanıklar için zorunlu müdafilik ve isteğe bağlı müdafi görevlendirilmesi ayrı bir sistemdir ve baroların CMK servisleri üzerinden yürütülür. Bu sayfa hukuk davalarındaki adli yardımı anlatır.
Adli yardımın sık kullanıldığı davalar
Boşanma ve nafaka davaları, velayet uyuşmazlıkları, işçilik alacakları ve kira uyuşmazlıkları adli yardımın sık talep edildiği davalardır. Şiddet mağdurlarının açtığı davalarda barolar ve sosyal hizmet kurumları ayrıca destek sağlar. İş davalarında ve tüketici uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuk zorunlu olduğu için bu süreçte de ücretsiz destek alınabilir; arabuluculukta anlaşma sağlanırsa dava harcı hiç doğmaz.
Normal masraflar ne kadar?
Adli yardım almayan biri için 2026 yılında asliye mahkemesinde maktu bir dava açmanın harç maliyeti 1.464,00 TL ve gider avansıdır. Nispi davalarda bu tutar dava değeriyle artar. Kendi davanızın maliyetini görmek için dava harcı hesaplama aracını, gider avansı için ilgili sayfayı kullanabilirsiniz.
Avukat desteği
Adli yardım yalnızca harç ve masraflardan muafiyet anlamına gelmez. Avukat tutacak durumu olmayan kişiler için barolar, adli yardım büroları aracılığıyla ücretsiz avukat görevlendirebilir. Başvuru, bulunduğunuz ilin barosuna yapılır. Baro, başvuru sahibinin gelir durumunu ve talebin haklılığını değerlendirir. Kabul edilirse dava ya da takip için avukat atanır. Ceza davalarında ise sanık ya da mağdurun talebiyle ve kanunda sayılan durumlarda zorunlu müdafi ve vekil görevlendirilmesi ayrı bir sistemle yürür.
Mahkemeden adli yardım talep etmek ile barodan avukat istemek iki ayrı başvurudur. İhtiyaca göre ikisi birlikte de yapılabilir. Mahkemeye yapılan başvuru harç ve masraflardan geçici muafiyet sağlarken, baroya yapılan başvuru avukatlık hizmetini karşılar.
Muafiyet kalıcı mıdır?
Adli yardım kararı harç ve masrafları geçici olarak karşılar. Dava sonunda kaybeden taraf karşı taraf ise bu giderler ondan alınır. Adli yardımdan yararlanan kişi davayı kaybederse ya da yargılama sırasında durumunun düzeldiği anlaşılırsa, ertelenen harç ve masrafların ödenmesi istenebilir.
Adli yardım talebi dilekçeyle yapılır ve dilekçeye gelir durumunu gösteren belgeler eklenir. Mahkeme talebi duruşma yapmadan inceleyebilir.
İşlemden önce kontrol edin: Bu sayfadaki tutarlar 2026 yılı için Resmî Gazete'de yayımlanan tarifelerden derlenmiştir ve bilgi amaçlıdır. Ödeme yapmadan önce güncel tutarı ilgili mahkemenin veya baronun adli yardım bürosunun (barolar, UYAP) üzerinden teyit edin. Bu site bir kamu kurumu değildir ve ödeme almaz.
Sık sorulan sorular
Adli yardım için hangi belgeler gerekir?
Mali durumu gösteren belgeler: gelir belgeleri, varsa sosyal yardım yazıları ve muhtarlıktan alınan belgeler. Mahkeme gerekli gördüğü ek belgeleri isteyebilir.
Adli yardım tamamen ücretsiz mi?
Muafiyet geçicidir. Dava kazanılırsa giderler karşı taraftan alınır; kaybedilirse ve mali durum düzelmişse ödeme istenebilir.
Bu sayfadaki tutarlar genel bilgilendirme amaçlıdır; resmi bir belge, hukuki ya da mali danışmanlık niteliği taşımaz. Ödeme ve başvurularda ilgili kurumun güncel duyurusu esastır. Yasal uyarı